گذری بر تاریخ علم وقدرت درسقز

1-حاجی شریف(حاجی حکیم،پدر دکتر احمد نیلوفری)-که یکی از افراد نیکوکار وثروتمند شهر سقز بوده است ودر زمان قضایای شهریور ماه خدمت شایان و بزرگی به زخمی های بومی و غیر بومی نمود. 2-حکیم اسماعیل معروف به (حکیم سمایل)که مسلمان نبود و از طایفه یهود ودارای 5 فرزند پسر بود،داروخانه ی وی در بازار بالا که اکنون مغازه مرحوم احمد مقراضی بود و خانه ی شخصی مرحوم در میدان هه لو(عقاب) روبه روی داروخانه ی مرکزی که اکنون ملک حاجی ابراهیم تقی زاده می باشد، بود . 2-اسامی روحانیون از سال 1320: 1-مرحوم شیخ ملا اسعد (امام جمعه سقز) 2-ملا صدیق عباسی(امام مسجد جامع) 3-مرحوم ملا حسن ادیب(امام جمعه سابق) 4-ملا صالح واصلی(سر دفتر) 5-مرحوم ملا حسن ماجدی(سر دفتر) 6- حاج القادر زاهدی 7-ملا عبدالله محمدی 8-ملا حسن حسنی 9-ملا عبدالرحمان فائذ 10-مرحوم کاک احمد باباشیخ 11-مرحوم حاج ماموستا ملا نجمد الدین رحیم زاده کمتو 12-مرحوم حاج مشیخ القادر علائی 13-ملا محمد فلسفی 14-ملا عثمان بارانی 15-ملا محمد قرآنی 3-اسامی خوانین و مالکین معروف سقز و اطراف: 1-مرحوم محمد جوانمردی ساکن آبادی تموته که دارای آبادی بوداست که به منطقه ی میرده معروق بوده. 2-مرحوم آقای صالح سلطان پناه که مقیم آبادی تاله جر بود که به مهمان دارای و شجاعت معروف بوداست،که رئیس ایل منطقه سر شیو بوده است. 3-مرحوم حاج محمدخان وکیلی که مقیم آبادی درگاه سلیمان بوده و از خوانین معروف و سرشناس سقز بوده است. 4-حاج محمد صالح فتحی مقیم و مالک شهر فعلی صاحب که از افراد متدیّن و با ایمان شهر سقز بوده است که قسمتی از املاک او در سقز از پشت شهربانی قدیم تا انتهای500 متر بالاتر از مسجد حاج صفری بوده است. 5-حاج عبدالقادر مهری که در خدمت مساجد و افراد فقیر بوده است و دارای ثروت کافی بوده است که اکنون در میدان هه لو پاساژ مهری متعلق به وی است.همچین کاروتنسرای مهری متعلق به وی و شریک دیگرش حاج سلیم مهری(برادر بزرگش) و حاج ابراهیم انوشیروانی شریک بوده است. 6-مرحوم محی الدین خلیفه زاده نیز لز افراد فعال و کار کشته در شهر سقز بوده است که دارای قدرت مالی زیادی بوده است.که عبارت است :کاوان سرای خلیفه زاده-کارخانه موزایک و یخ سازی.که بیشتر مردم سقز در زمان گذشته که فاقد یخچال بودند از این یخ ها استفاده می کردند. 7-مرحوم حاج صالح صالحی بزرگ که پدر بزرگ حاج جلیل صالحی که بنیان گذار پل کنونی که سقز را به شریف آباد و بهارستان وصل نموده است به هزینه ی مرحوم حاج صالح بزرگ با چوب درست کرده است که پایه های آن از ساروج بوده است ک فعلا قسمتی از پایه ی آن معلوم است. 8-طایفه مرحوم اردلان که از خوانین و بزرگان با نفوذ سقز بوده اند که در داخل شهر و اطراف دارای املاک بوده اند.املاک داخل شهر عبارت اند:میدان گندم داخل شهر-راسته بازار اردلان و حمام اردلان که اکنون به پاساژ تبدیل شده است. 9-حاج سیف الدین دارایی و فیض الله دارایی دو برادر بوده اند،نامبرگان نیز یکی از خانواده های اصیل سقز بوده اند که بیش از 110 سال سابقه سکونت در سقز را داشتند. 10-مرحوم حاج اسماعیل کمالی کارمند اداره دارایی سقز. 11-مرحوم مصطفی تمیورزاده. 12-مرحوم احمد اطمینان. 13-مرحوم عبدالخالق اخوان. 14-مرحوم حاج عزیز مهربان. 15-مرحوم حاج عبدالله محمدی بانه پدر آقای سیف الله محمدی بانه. 16-مرحومین سید جلال و سید نجک الدین حسنی. 17-مرحوم حاج درویش صدقی. 18- مرحوم حاج درویش مسلم. 19-مرحوم حاج محمد ارجمند و حاج خلیل ارجمند. 20-مرحوم عبدالخالق صدیقیانی و حاج محمد صدیقیانی. 21- مرحوم سلیمان انوشیروانی سردبیر روزنامه سحر که در تهران منتشر می شد و حاج ابراهیم انوشیروانی پسران مرحوم قادرخان کریم آباد. 22-مرحوم سرهنگ سعید فاتح که خداوند روحش را شاد کند. 23-مرحوم سلطان بیگ مردانی و عزیز بیگ. 24- مرحوم محمد کیخسروی مالک روستای چاغلو. 25- مرحوم رشیدخان کیخسروی. 26-مرحوم مظفرخان حبیبی مالک روستای ایرانشاه(ایرانخاه) 27-عطاالله خان سعید منصور مالک باشماق(تیلکو) 28-رشید خان قلندر 29- مرحوم امین اسلام 30-مرحوم فیض الله خان روستمی ، مالک آبادی بوبکتان و ... . 31-مرحوم حاج امیر خان مرخوز 32-حاج شریف عرفانی